Ceza Hukuku

Adli Sicil Kaydı Nasıl Silinir? Sabıka Kaydı ve Arşiv Kaydı Ayrımı

Adli sicil ve arşiv kaydı farkını, 5, 15 ve 30 yıllık silinme sürelerini, yasaklanmış hakların iadesini ve e-Devlet başvurusunu öğrenin.

Adli Sicil Kaydı Nasıl Silinir? Sabıka Kaydı ve Arşiv Kaydı Ayrımı

Adli sicil kaydı, cezanın veya güvenlik tedbirinin infazı tamamlandığında kural olarak Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünce silinerek arşiv kaydına alınır. Bu işlem, kaydın sistemden tamamen yok olmasıyla aynı değildir. Arşiv kaydının tamamen silinmesi için mahkûmiyetin niteliğine göre farklı koşul ve süreler uygulanır. Adalet Bakanlığı, silme ve düzeltme taleplerini e-Devlet üzerinden de kabul etmektedir.

Bu rehber, Türkiye’de 15 Eylül 2026 tarihinde yürürlükte bulunan 5352 sayılı Adlî Sicil Kanunu esas alınarak hazırlanmıştır. Somut kaydın suç tarihi, karar ve kesinleşme tarihi, infaz bilgisi, mahkûmiyetin doğurduğu hak yoksunlukları ve sonraki mahkeme kararları sonucu değiştirebilir.

Adli sicil kaydı ile arşiv kaydı aynı şey midir?

Hayır. Günlük dilde her ikisi için de “sabıka kaydı” denilse de Kanun iki aşamalı bir sistem öngörür:

Kayıt türüNe ifade eder?Nasıl sona erer?
Adli sicil kaydıKesinleşmiş ceza ve güvenlik tedbirlerine ilişkin, Kanun kapsamında sicilde tutulan bilgidir.İnfazın tamamlanması gibi 5352 sayılı Kanun’un 9. maddesindeki hâller oluştuğunda sicilden silinerek arşive alınır.
Arşiv kaydıAdli sicilden çıkarılan mahkûmiyet bilgisinin Kanun’da sınırlanan amaçlarla muhafaza edilen hâlidir.5352 sayılı Kanun’un 12. maddesindeki koşullar gerçekleştiğinde tamamen silinir.

Bu nedenle “cezam bitti, kaydım kendiliğinden tamamen yok olur” düşüncesi her durumda doğru değildir. Önce infazın tamamlandığı bilgisinin sisteme işlenmesi, ardından sicil kaydının arşive alınması; daha sonra da arşiv için öngörülen silinme koşullarının oluşması söz konusu olabilir.

Adli sicil kaydı hangi hâllerde arşive alınır?

5352 sayılı Kanun’un 9. maddesine göre adli sicildeki bilgiler şu hâllerde Genel Müdürlükçe silinerek arşiv kaydına alınır:

  • Cezanın veya güvenlik tedbirinin infazının tamamlanması,
  • Ceza mahkûmiyetini bütün sonuçlarıyla ortadan kaldıran şikâyetten vazgeçme veya etkin pişmanlık,
  • Ceza zamanaşımının dolması,
  • Genel af.

Buradaki “infazın tamamlanması” yalnızca cezaevinden çıkıldığı tarih olarak değerlendirilmemelidir. Mahkûmiyetin türüne göre adli para cezasının ödenmesi veya infaz mevzuatındaki diğer yükümlülüklerin tamamlanması gibi hususlar önem taşıyabilir. Kayıtta infazın tamamlandığı görünmüyorsa ilgili mahkeme ve infaz savcılığı belgelerinin incelenmesi gerekebilir.

Arşiv kaydı ne zaman tamamen silinir?

Arşiv kaydının silinme süresi bütün mahkûmiyetler için aynı değildir. 5352 sayılı Kanun’un 12. maddesi temel olarak şu ayrımı yapar:

DurumArşivden tamamen silinme zamanı
Anayasa’nın 76. maddesi veya Türk Ceza Kanunu dışındaki bir kanun nedeniyle hak yoksunluğuna yol açmayan diğer mahkûmiyetlerKaydın arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihten itibaren 5 yıl
Anayasa’nın 76. maddesi veya Türk Ceza Kanunu dışındaki kanunlarda hak yoksunluğuna yol açan mahkûmiyetler; yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınmışsaKaydın arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihten itibaren 15 yıl
Aynı nitelikteki mahkûmiyetler; yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınmamışsaKaydın arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihten itibaren 30 yıl
İlgilinin ölümüArşiv bilgileri tamamen silinir

Süre hesabının başlangıcı her zaman mahkûmiyet kararının verildiği veya kesinleştiği gün değildir. Kanun, “kaydın arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihi” esas alır. Çoğu dosyada infazın tamamlandığı tarih belirleyici olsa da kaydın hukuki sebebi ve sisteme işlenen kararlar birlikte kontrol edilmelidir.

Süre beklenmeden tamamen silinen kayıtlar var mıdır?

Evet. Fiil sonradan kanunla suç olmaktan çıkarılırsa bu fiile ilişkin adli sicil ve arşiv kayıtları talep aranmaksızın tamamen silinir. Kanun yararına bozma veya yargılamanın yenilenmesi sonucunda beraat ya da ceza verilmesine yer olmadığı kararı kesinleşirse önceki mahkûmiyet kaydı tamamen silinir. Akıl hastalığı nedeniyle hükmedilen güvenlik tedbirine ilişkin kayıtlar da tedbirin infazı tamamlandığında tamamen silinir.

Yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı nedir?

Bazı özel kanunlar, belirli suç veya ceza mahkûmiyetlerine Türk Ceza Kanunu dışında devam eden hak yoksunlukları bağlayabilir. 5352 sayılı Kanun’un 13/A maddesindeki “yasaklanmış hakların geri verilmesi” yolu, şartları varsa bu yoksunlukların giderilmesine hizmet eder. Bu karar, mahkûmiyet hükmünü ortadan kaldıran bir beraat kararı değildir; fakat ilgili hak yoksunlukları ve arşiv kaydının silinme süresi bakımından önemlidir.

İnfazın tamamlanmasından sonra başvuru yapılacaksa temel koşullar şunlardır:

  • Mahkûm olunan cezanın infazının tamamlandığı tarihten itibaren 3 yıl geçmiş olmalıdır.
  • Kişi bu süre içinde yeni bir suç işlememiş olmalıdır.
  • Mahkemede kişinin hayatını iyi hâlli sürdürdüğü yönünde kanaat oluşmalıdır.

Talep, hükmü veren mahkemeye veya hükümlünün yerleşim yerindeki aynı derecedeki mahkemeye sunulur. İnfaza genel af veya etkin pişmanlık dışındaki başka bir hukuki nedenle son verilmişse süre hesabı farklıdır: hükmün kesinleşmesinden itibaren 5 yıl geçmesi gerekir ve bu süre, hükmedilen hapis cezasına 3 yıl eklenerek bulunan süreden az olamaz.

Adli sicil kaydı silme başvurusu nasıl yapılır?

Adalet Bakanlığı, “Adli Sicil Silme ve Düzeltme Talebi” hizmetini e-Devlet Kapısı üzerinden sunmaktadır. Başvuru için e-Devlet’te hizmet adıyla arama yapılabilir veya aşağıdaki resmî hizmet bağlantısı kullanılabilir.

  1. Önce güncel adli sicil belgesi alınarak hangi kaydın göründüğü kontrol edilir.
  2. İnfazın tamamlandığını veya kaydın düzeltilmesini gerektiren kararı gösteren bilgiler belirlenir.
  3. e-Devlet’teki Adli Sicil Silme ve Düzeltme Talebi hizmetine güvenli kimlik doğrulama yöntemlerinden biriyle giriş yapılır.
  4. Talep, ilgili kayıt ve hukuki sebep açıkça belirtilerek iletilir; hizmetin istediği destekleyici belgeler varsa eklenir.
  5. Başvurunun sonucu takip edilir ve sonrasında yeni belge alınarak kayıt durumu doğrulanır.

Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü, silme ve düzeltme başvurularının e-Devlet’e taşındığını resmî olarak duyurmuştur. Bununla birlikte yasaklanmış hakların geri verilmesi gibi mahkeme kararı gerektiren bir talep, yalnızca idari silme başvurusundan farklıdır ve görevli mahkemeye yöneltilmelidir.

Başvuru öncesinde hangi belgeler kontrol edilmelidir?

Her dosyada aynı belge gerekmez. Kayıttaki eksikliğe veya silme sebebine göre özellikle şu belgeler yararlı olabilir:

  • Kesinleşme şerhli mahkûmiyet kararı,
  • Ceza veya güvenlik tedbirinin infazının tamamlandığını gösteren belge,
  • Adli para cezasının ödendiğine ilişkin belge,
  • Sonradan verilen beraat veya ceza verilmesine yer olmadığı kararı ve kesinleşme bilgisi,
  • Varsa yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı,
  • Yanlış kimlik veya maddi hata iddiasını gösteren kayıt ve belgeler.

Başvuruda yalnızca “kaydım silinsin” denilmesi yerine hangi ilamın, hangi infaz veya mahkeme kararı nedeniyle düzeltilmesi ya da silinmesi gerektiğinin açıkça gösterilmesi değerlendirmeyi kolaylaştırır.

Adli sicil belgesinde kayıt görünmemesi arşivin de silindiği anlamına gelir mi?

Her zaman değil. Adli sicil ve arşiv bilgileri farklı hukuki rejimlere tabidir. Arşiv bilgileri gizlidir ve yalnızca Kanun’da sayılan kişiler ile mercilerce, belirtilen amaçlarla istenebilir. Standart bir adli sicil belgesinde kayıt görülmemesi, arşivde hiçbir bilgi kalmadığını tek başına kanıtlamaz.

Ayrıca Kanun’da açıkça belirtilmedikçe bir kişi hakkında karar verilirken yakınının adli sicil ve arşiv kaydı istenemez ve bu bilgi kişiyi bir haktan yoksun bırakmak için kullanılamaz. On sekiz yaşından küçüklerle ilgili kayıtlar için de erişim bakımından özel sınırlama vardır.

Sık yapılan hatalar nelerdir?

  • Kesinleşme ile infazı karıştırmak: Kararın kesinleşmesi, cezanın infazının tamamlandığı anlamına gelmez.
  • Sicilden silinmeyi arşivden tamamen silinme sanmak: Bunlar farklı aşamalardır.
  • Her kayıt için 5 yıl kuralını uygulamak: Hak yoksunluğuna yol açan bazı mahkûmiyetlerde 15 veya 30 yıllık süre gündeme gelebilir.
  • Süreyi hüküm tarihinden başlatmak: Arşivden silinmede esas alınan tarih, kaydın arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihtir.
  • Mahkeme kararı gereken talebi idari başvuruyla sınırlamak: Yasaklanmış hakların geri verilmesi talebi görevli mahkemeye yapılır.

Ne zaman bireysel hukuki inceleme gerekir?

Kayıt bir mesleğe kabul, seçilme yeterliliği, ruhsat, izin veya kamu görevi bakımından özel kanundaki hak yoksunluğunu etkiliyorsa; infaz tarihi sistemde görünmüyorsa; birden fazla mahkûmiyet varsa; yabancı mahkeme kararı söz konusuysa ya da e-Devlet başvurusu reddedilmişse dosyanın karar ve infaz evrakıyla birlikte incelenmesi uygun olur. Bu yazı genel bilgi verir; tek başına belirli bir kaydın hangi tarihte silineceğini kesinleştirmez.

Kaynaklar

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki mütalaa niteliği taşımaz. Mevzuat ve içtihat değişebilir; somut durumunuz için belgeleriniz üzerinden değerlendirme yapılması gerekir.