İş Kazası Bildirim Süresi: Üç İş Günü Nasıl Hesaplanır?

Hizmet akdiyle çalışan 4/a sigortalısının geçirdiği iş kazası, işveren tarafından kazanın gerçekleştiği yerdeki yetkili kolluk kuvvetlerine derhâl, Sosyal Güvenlik Kurumuna ise kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirilmelidir. İşverenin kontrolü dışındaki bir yerde meydana gelen kazada bilgi alınmasını engelleyen bir durum varsa, üç iş günlük süre kazanın işveren tarafından öğrenildiği tarihten başlar.

Üç iş günlük SGK süresi ile sağlık kuruluşunun bildirim süresi, kolluk bildirimi ve çalışılmadığına dair rapor bildirimi birbirinden farklı yükümlülüklerdir. Hastanenin kayıt oluşturması veya işçinin rapor alması, işverenin SGK iş kazası bildirimini otomatik olarak yerine getirdiği anlamına gelmez.

İş kazası SGK bildirim süresi nasıl hesaplanır?

SGK’nın güncel açıklamasına göre kaza gününden sonraki iş günleri sayılır. Kaza pazartesi günü olmuşsa bildirim için salı, çarşamba ve perşembe günleri hesaba katılır; son gün perşembedir. Kaza çarşamba günü olmuş ve arada resmî tatil bulunmuyorsa perşembe, cuma ve pazartesi üç iş gününü oluşturur; son gün pazartesidir.

Olay	Bildirim mercii	Süre
4/a sigortalısının iş kazası	Yetkili kolluk kuvveti	Derhâl
4/a sigortalısının iş kazası	SGK	Kazadan sonraki üç iş günü
İşverenin kontrolü dışında gerçekleşen ve bilgi alınmasını engelleyen kaza	SGK	Öğrenme tarihinden itibaren üç iş günü
4/b sigortalısının kendi iş kazası	SGK	Bir ayı aşmamak üzere, rahatsızlığın bildirime engel olmadığı günden sonraki üç iş günü
Sağlık hizmeti sunucusuna intikal eden iş kazası	SGK	İntikal tarihinden itibaren en geç on gün

“İş günü” hesabında hafta sonları ve resmî tatiller dikkate alınmaz. Ancak işletmenin hafta sonu çalışması, kanuni süre hesabını kendiliğinden takvim günü hesabına dönüştürmez. Son günün belirlenmesinde kaza tarihi, tatil takvimi ve elektronik bildirimin tamamlandığı zaman birlikte kontrol edilmelidir.

Üç iş günlük süre her kazada olay tarihinden mi başlar?

Genel kural, sürenin kazadan sonraki iş günleri üzerinden hesaplanmasıdır. Bunun istisnası, sigortalının işverenin kontrolü dışındaki bir yerde kaza geçirmesi ve işverenin kaza hakkında bilgi almasını engelleyen bir durum bulunmasıdır. Bu iki koşul birlikte mevcutsa süre öğrenme tarihinden itibaren işler.

Görevli olarak başka şehirde bulunan çalışanın kazayı işverene daha sonra bildirmesi bu istisnaya örnek olabilir. Buna karşılık işyeri dışında gerçekleşen her olayda sürenin otomatik olarak öğrenme tarihine taşındığı kabul edilmemelidir. İşveren kazayı olay günü öğrendiyse veya öğrenmesine engel bir durum yoksa genel süre esas alınabilir.

Öğrenme tarihi nasıl ispatlanır?

İşçinin e-postası veya mesajı, amire yapılan bildirim, vardiya kaydı, hastane haberi, olay tutanağı ve kolluk evrakı öğrenme tarihini gösterebilir. İşveren kontrolü dışındaki kazalarda, bildirimin neden daha sonra öğrenildiğini açıklayan belgelerin SGK bildirimiyle birlikte dosyalanması yararlı olur.

Hangi olaylar iş kazası olarak bildirilmelidir?

5510 sayılı Kanun bakımından iş kazası yalnızca fabrika veya ofis içinde meydana gelen olaylardan ibaret değildir. SGK’nın resmî bilgilendirmesinde şu hâller sayılmaktadır:

Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada meydana gelen olaylar,
İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle meydana gelen olaylar,
Çalışanın görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda meydana gelen olaylar,
Emziren sigortalının çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda meydana gelen olaylar,
Sigortalının işverence sağlanan taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında meydana gelen olaylar,
Kendi adına ve hesabına çalışan bakımından yürüttüğü iş nedeniyle meydana gelen olaylar.

Bir olayın bildirilmesi, olayın bütün hukuki sonuçlarıyla kesin olarak iş kazası sayıldığı veya işverenin kusuru kabul ettiği anlamına gelmez. SGK, sigortalılık, olayın kanunda sayılan hâllerden birinde gerçekleşmesi ve olayın bedensel ya da ruhsal etkisi gibi unsurları inceleyebilir. Tereddüt hâlinde olayın hiç bildirilmemesi yerine, mevcut bilgiler doğru şekilde yazılarak süresinde bildirim yapılması hak kaybı ve yaptırım riskini azaltır.

İş kazası bildirimi nasıl yapılır?

4/a sigortalıları bakımından bildirim işveren tarafından SGK’nın İş Kazası ve Meslek Hastalığı E-Bildirim uygulaması üzerinden yapılabilir. Ayrıca “İş Kazası ve Meslek Hastalığı Bildirgesi” ilgili Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne veya Sosyal Güvenlik Merkezine doğrudan ya da posta yoluyla gönderilebilir.

Elektronik bildirimde yalnızca formun açılması yeterli değildir. İşlemin tamamlandığını gösteren kayıt, referans veya çıktı saklanmalıdır. Fiziksel ya da posta yoluyla başvuruda ise teslim veya gönderi tarihi ispatlanabilir olmalıdır.

Bildirim formunda hangi bilgiler bulunmalıdır?

Olay tarihi ve saati, olay yeri, sigortalının bilgileri, görevi, kazanın oluş şekli, yaralanmanın niteliği, tanıklar ve sağlık kuruluşuna sevk bilgileri gerçeğe uygun ve birbiriyle tutarlı yazılmalıdır. Olay henüz araştırılıyorsa kesinleşmemiş bir varsayım gerçek gibi sunulmamalı; bilinen olgular ile sonradan doğrulanacak hususlar ayrılmalıdır.

İşverenin 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında bütün iş kazalarının kaydını tutma, gerekli incelemeyi yapma ve rapor düzenleme yükümlülüğü de vardır. SGK e-bildirimi, işyerindeki olay incelemesi ve kayıt yükümlülüğünün yerine geçmez.

Hastane iş kazasını bildirirse işverenin bildirim yapması gerekir mi?

Evet. Sağlık hizmeti sunucuları kendilerine intikal eden iş kazalarını SGK’ya en geç on gün içinde bildirmekle yükümlüdür. Bu, sağlık kuruluşuna ait ayrı bir yükümlülüktür. İşverenin kazadan sonraki üç iş günlük bildirimi devam eder.

Benzer şekilde kolluğa yapılan bildirim de SGK bildiriminden farklıdır. İşveren 4/a sigortalısının kazasını yetkili kolluğa derhâl bildirmiş olsa bile SGK e-bildirimini ayrıca süresinde tamamlamalıdır.

İş kazası geç bildirilirse ne olur?

4/a sigortalısının iş kazası süresinde bildirilmezse, SGK’nın bildirim tarihine kadar sigortalıya ödediği geçici iş göremezlik ödeneği işverenden tahsil edilebilir. Ayrıca işverene idari para cezası uygulanabilir.

İdari para cezasının tutarı sabit bir rakam olarak ele alınmamalıdır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 2026 tablosunda cezalar; çalışan sayısı ile işyerinin az tehlikeli, tehlikeli veya çok tehlikeli sınıfta bulunmasına göre farklılaştırılmaktadır ve tutarlar yıllara göre değişmektedir. Bu nedenle güncel tutar Bakanlığın ilgili yıl tablosundan kontrol edilmelidir.

4/b sigortalısı kazayı süresinde bildirmezse, bildirim tarihine kadar geçen dönem için geçici iş göremezlik ödeneği ödenmez; bildirimden sonraki dönem ayrıca değerlendirilir. 4/a ve 4/b statülerinin yaptırımları bu nedenle birbirine karıştırılmamalıdır.

İşveren bildirim yapmazsa çalışan ne yapabilir?

4/a sigortalısının bildirim yükümlülüğü işverene ait olsa da çalışan olayın kayıtsız kalmasına izin vermemelidir. Aşağıdaki belgeler mümkün olduğunca erken toplanabilir:

İşverene veya amire yapılan yazılı kaza bildirimi,
Hastane kaydı, istirahat raporu ve tıbbi belgeler,
Kolluk tutanağı veya olay numarası,
İşyeri kaza tutanağı ve varsa risk değerlendirmesi,
Tanıkların kimlik ve iletişim bilgileri,
Kamera kaydı, fotoğraf, vardiya ve görev belgeleri,
Servis veya araç kaydı ile görevlendirme yazısı,
SGK’ya bildirim yapılıp yapılmadığını gösteren kayıt.

Çalışan, işverenden bildirim kaydının örneğini isteyebilir ve ilgili SGK birimine olay hakkında yazılı başvuruda bulunabilir. İşverenin bildirim yapmaması olayın iş kazası niteliğini kendiliğinden ortadan kaldırmaz; ancak olayın üzerinden zaman geçmesi delillerin kaybolmasına ve uyuşmazlığın güçleşmesine yol açabilir.

İş kazası bildirimi ile istirahat raporu bildirimi aynı mıdır?

Hayır. İş kazası bildirimi olayın SGK’ya bildirilmesidir. Çalışılmadığına dair bildirim ise sigortalının istirahatli olduğu dönemde çalışıp çalışmadığına ilişkin ayrı bir elektronik işlemdir. Sağlık kuruluşunun e-rapor düzenlemesi de bu iki yükümlülüğü tek başına ortadan kaldırmaz.

İşveren, kaza bildiriminin yanı sıra istirahat raporuna ilişkin kendi elektronik yükümlülüklerini de takip etmelidir. Çalışan ise e-Devlet üzerinden raporunu ve iş göremezlik ödemesini kontrol edebilir.

İş kazası ile meslek hastalığı bildirimi aynı sürede mi yapılır?

Her iki durumda da üç iş günlük süreyle karşılaşılabilse de başlangıç noktaları aynı değildir. İş kazasında 4/a sigortalısı bakımından genel olarak kaza tarihini izleyen günler esas alınır. Meslek hastalığında ise işverenin durumu öğrendiği veya kendisine bildirildiği tarih önem taşır. Sağlık kuruluşlarının meslek hastalığı tanısına ilişkin bildirim yükümlülüğü de ayrıca düzenlenmiştir.

Bu nedenle iş kazası için hazırlanmış tarih hesabı, meslek hastalığı dosyasına doğrudan uygulanmamalıdır.

Sık sorulan sorular

Cuma günü olan iş kazası en geç ne zaman SGK’ya bildirilir?

Arada resmî tatil yoksa pazartesi birinci, salı ikinci ve çarşamba üçüncü iş günüdür. Bildirimin en geç çarşamba günü tamamlanması gerekir.

Hafif yaralanma da iş kazası olarak bildirilir mi?

Olayın sağlık etkisinin hafif görülmesi bildirim yükümlülüğünü kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Olayın 5510 sayılı Kanun’daki hâllerden birinde gerçekleşip gerçekleşmediği ve sigortalıda bedensel veya ruhsal bir etki doğurup doğurmadığı değerlendirilmelidir.

İşçi kazayı birkaç gün sonra söylerse süre ne zaman başlar?

Kaza işverenin kontrolü dışındaki bir yerde gerçekleşmiş ve bilgi alınmasını engelleyen bir durum bulunmuşsa süre öğrenme tarihinden başlayabilir. İşverenin olayı daha önce bildiğini gösteren kayıt varsa yalnızca geç yapılan çalışan bildirimi esas alınmaz.

Kaza bildirimi yapmak işverenin kusurunu kabul ettiği anlamına gelir mi?

Hayır. Bildirim, kanuni kayıt ve haber verme yükümlülüğünün yerine getirilmesidir. Kusur, olayın iş kazası niteliği ve tazminat sorumluluğu farklı incelemelere tabidir.

İş kazası bildirimi sonradan düzeltilebilir mi?

Yanlış veya eksik bilgi fark edildiğinde ilgili SGK birimiyle gecikmeden iletişime geçilerek düzeltme yöntemi sorulmalıdır. İlk bildirimi geciktirmek yerine bilinen bilgileri süresinde ve doğru biçimde sunmak, yeni bilgi çıktığında da bunu belgelemek daha güvenlidir.

Sonuç

İş kazasında temel takvim nettir: 4/a sigortalısı için kolluğa derhâl, SGK’ya kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirim yapılır. İşyeri dışındaki kazada sürenin öğrenmeden başlaması için işverenin bilgi almasını engelleyen bir durum bulunmalıdır. Sağlık kuruluşunun on günlük bildirimi, kolluk kaydı veya istirahat raporu işverenin SGK bildirimini yerine geçirmez. Olay tutanağının, tıbbi kayıtların ve elektronik bildirim çıktısının saklanması hem çalışan hem işveren açısından önem taşır.

Kaynaklar

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki mütalaa niteliği taşımaz. Mevzuat ve içtihat değişebilir; somut durumunuz için belgeleriniz üzerinden değerlendirme yapılması gerekir.