Maaş Haczi Ne Kadar Kesilir? Güncel Dörtte Bir Kuralı

4857 sayılı İş Kanunu kapsamındaki bir işçinin aylık ücretine, olağan bir özel hukuk borcu nedeniyle konulan hacizde kesinti kural olarak ücretin dörtte biridir. Aynı anda birden fazla olağan maaş haczi varsa her biri için ayrı ayrı yüzde 25 kesinti yapılmaz; hacizler sıraya alınır ve öndeki dosyanın kesintisi bitmeden sonraki dosya için kesintiye geçilmez. Nafaka, emekli aylığı, kamu alacağı ve ücret dışındaki ek ödemeler ise farklı kurallara tabi olabilir.

21 Eylül 2026 itibarıyla yürürlükteki düzenleme budur. Adalet Bakanlığının kamuoyuna sunduğu Cebrî İcra Kanunu Taslağı’nda gelire göre kademeli kesinti oranları önerilmiş olsa da bu metin henüz taslaktır. Taslaktaki oranlar yürürlükteki hukuk gibi uygulanamaz.

Maaş haczinde dörtte bir kuralının dayanağı nedir?

İcra ve İflâs Kanunu’nun 83. maddesine göre maaş ve ücretler, borçlu ile ailesinin geçinmesi için gerekli görülen miktar indirildikten sonra haczedilebilir; haczedilecek miktar gelirin dörtte birinden az olamaz. Aynı maddede birden fazla haczin sıraya konulacağı da açıkça düzenlenmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 35. maddesi ise işçilerin aylık ücretlerinin dörtte birinden fazlasının haczedilemeyeceğini belirtir. Bu iki hüküm birlikte değerlendirildiğinde, 4857 sayılı Kanun kapsamındaki işçinin aylık ücreti için olağan özel hukuk borçlarında uygulanan kesinti kural olarak dörtte bir, yani yüzde 25 olur.

Bu sonuç her türlü gelir ve her borçlu statüsü için otomatik bir üst sınır anlamına gelmez. Kamu görevlisinin maaşı, emekli aylığı, nafaka borcu, kamu alacağı, ücret niteliğindeki ek ödeme veya banka hesabındaki para için uygulanacak hüküm ayrıca belirlenmelidir.

Maaş haczi nasıl hesaplanır?

Hacze esas aylık ücretin 40.000 TL olduğu varsayılırsa, olağan bir alacak için dörtte bir kesinti 10.000 TL olur. Kalan 30.000 TL işçiye ödenir. Bu örnek yalnızca oranı göstermektedir; kesintinin hangi ücret unsurları üzerinden yapılacağı bordronun içeriğine, haciz yazısına ve ödemenin hukuki niteliğine göre incelenmelidir.

Durum	Genel yaklaşım	Kontrol edilmesi gereken
4857 kapsamındaki aylık ücret ve olağan borç	Kural olarak dörtte bir kesinti	Haciz yazısı ve hacze esas ücret
Birden fazla olağan haciz	Dosyalar sıraya girer	İşverendeki haciz sıra listesi
Nafaka borcu	Özel kurallar uygulanır	Güncel nafaka ile birikmiş nafakanın ayrımı
SGK emekli aylığı	Çalışan ücretinden farklı koruma	Borç türü ve hacze muvafakat
Prim, ikramiye veya ek ödeme	Ödemenin niteliğine göre değişebilir	Süreklilik, ücret niteliği ve özel hüküm
Kamu alacağı	6183 sayılı Kanun ayrıca değerlendirilir	Takibin vergi veya diğer kamu alacağına dayanıp dayanmadığı

Birden fazla maaş haczi varsa toplam kesinti artar mı?

Olağan hacizlerde, ikinci veya üçüncü dosyanın gelmesi ücretin yarısının ya da dörtte üçünün aynı ay içinde kesileceği anlamına gelmez. İcra ve İflâs Kanunu’na göre hacizler sıraya konulur. Sırada önde bulunan haczin kesintisi tamamlandıktan sonra sonraki dosya için kesinti başlar.

Örneğin işveren önce bir banka alacağına, daha sonra başka bir kredi borcuna ilişkin maaş haczi yazısı almışsa ikinci dosya kural olarak sıraya kaydedilir. İlk dosyanın borcu kapanınca kesinti ikinci dosyaya aktarılır. Borçlu, hangi dosyanın önde olduğunu işverenin insan kaynakları veya bordro biriminden ve ilgili icra dairelerinden kontrol edebilir.

Nafaka haczi de sıraya mı girer?

Nafaka alacakları bakımından genel sıraya ilişkin açıklama tek başına yeterli değildir. İş Kanunu’nun 35. maddesi nafaka alacaklılarının haklarını saklı tutar. Güncel nafaka taksitleri ile geçmişte birikmiş nafaka borçlarının sıra ve kesinti bakımından sonuçları da aynı olmayabilir. Bu nedenle işveren, nafaka haciz yazısını sıradan bir kredi borcu haczi gibi otomatik olarak değerlendirmemelidir.

Ücrette hâlihazırda dörtte bir kesinti bulunması, nafaka yönünden hiçbir ek kesinti yapılamayacağı anlamına gelmeyebilir. Uygulanacak miktar ve sıra, nafaka ilamı ile icra dosyasındaki talebin kapsamı görülerek belirlenmelidir.

İşveren maaş haczi yazısı alınca ne yapmalıdır?

İcra ve İflâs Kanunu’nun 355. maddesi uyarınca haciz yazısının kanuni muhatabı, haczin uygulandığını ve borçlunun maaş veya ücret tutarını en geç bir hafta içinde icra dairesine bildirmelidir. Borç sona erinceye kadar haciz yazısına uygun tutarı kesip icra dairesine göndermekle yükümlüdür.

İşçinin maaşında, görevinde veya ücret aldığı birimde değişiklik olması ya da iş ilişkisinin sona ermesi de icra dairesine bildirilmelidir. İşverenin yazıyı yanıtsız bırakması, kesintiyi yapmaması veya kestiği parayı göndermemesi hâlinde İcra ve İflâs Kanunu’nun 356. maddesindeki sorumluluk gündeme gelebilir. Kanun, kesilmeyen veya gönderilmeyen paranın ayrıca mahkeme hükmü alınmasına gerek olmadan sorumluların maaşından ya da diğer mallarından alınabilmesini düzenlemektedir.

İşveren kesintiyi bordroda göstermeli midir?

İş Kanunu’nun 37. maddesine göre ücret hesap pusulasında nafaka ve icra gibi kesintiler ayrı ayrı gösterilmelidir. İşçi, bordrodaki kesintiyi ilgili icra dosyasına gönderilen tutar ve tarih ile karşılaştırmalıdır. Kesinti yapılmasına rağmen dosyaya aktarılmadığı düşünülüyorsa hem işverenden hem icra dairesinden kayıt istenmesi önem taşır.

Emekli maaşı haczi ile çalışan maaşı haczi aynı mıdır?

Hayır. SGK tarafından bağlanan gelir, aylık ve ödenekler için 5510 sayılı Kanun’un 93. maddesinde özel koruma bulunur. Bu gelirler, SGK’nın belirli alacakları ile nafaka borçları dışında kural olarak haczedilemez; diğer borçlarda borçlunun hacze muvafakati önem taşır.

Emekli aylığının yatırıldığı banka hesabındaki bloke veya kredi sözleşmesine dayalı takas-mahsup işlemi de her zaman icra dairesince konulan hacizle aynı hukuki işlem değildir. Yargıtay kararlarında sözleşmenin içeriği, muvafakatin zamanı ve kesintinin yöntemi ayrıca değerlendirilmektedir. Bu nedenle çalışan maaşına ilişkin “yüzde 25” açıklaması emekli aylığına doğrudan uygulanmamalıdır.

Prim, ikramiye ve fazla mesai ücretinin tamamı haczedilebilir mi?

Bir ödemenin bordroda farklı adla gösterilmesi tek başına onun ücret koruması dışında kaldığını göstermez. Ödemenin düzenli olup olmadığı, iş görme karşılığı niteliği, özel bir kanun hükmü ve haciz yazısının kapsamı birlikte değerlendirilir.

UYAP’ta yayımlanan güncel bir Yargıtay kararında, her ay ödenen ve maaştan sayılan döner sermaye ile teşvik gelirlerinden yapılan kesintinin sürekliliği, şikâyet süresi bakımından özellikle dikkate alınmıştır. Bununla birlikte her prim, ikramiye veya tek seferlik ödemenin otomatik olarak aylık ücretle aynı sınıra tabi olduğu sonucuna varılamaz. Ödemenin niteliği somut bordro ve mevzuat üzerinden belirlenmelidir.

Maaş haczine önceden onay verilmesi geçerli midir?

İcra ve İflâs Kanunu’nun 83/a maddesi, kısmen haczi caiz maaş ve ücretlerin haczedilebileceğine ilişkin önceden yapılan anlaşmaların geçerli olmadığını düzenler. Borç doğarken sözleşmeye konulan “maaşımın tamamının haczini kabul ediyorum” türü bir kayıt, ücretin kanuni korumasını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Ancak icra haczi, banka hesabı üzerindeki bloke ve kredi sözleşmesine dayalı takas-mahsup işlemleri aynı kavram değildir. Özellikle emekli aylığına ilişkin uyuşmazlıklarda muvafakatin zamanı ile bankanın işleminin hukuki niteliği sonucu değiştirebilir.

Cebrî İcra Kanunu Taslağı maaş haczi oranını değiştirdi mi?

Hayır. Adalet Bakanlığı tarafından yayımlanan Cebrî İcra Kanunu Taslağı, farklı gelir seviyeleri için onda birden başlayıp artan kademeli oranlar önermektedir. Bakanlığın kendi sayfasında belge açıkça “taslak” olarak adlandırılmış ve görüş toplama süreci yürütülmüştür.

21 Eylül 2026 tarihli kaynak kontrolünde bu öneri yürürlüğe girmiş bir kanun değildir. Yürürlükteki 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu’nun 83. maddesindeki dörtte bir hükmü ile 4857 sayılı İş Kanunu’nun 35. maddesi esas alınmalıdır. Taslak kanunlaşırsa oranların, kapsamın ve geçiş hükümlerinin yeniden kontrol edilmesi gerekir.

Yanlış veya fazla maaş kesintisine karşı ne yapılabilir?

Kesintinin hatalı olduğu düşünülüyorsa önce şu kayıtlar birlikte incelenmelidir:

İcra dosya numarası ve maaş haciz yazısının tam metni,
Haciz yazısının işverene ulaştığı tarih,
Ücret bordroları ve banka hesap hareketleri,
İşverenin haciz sıra listesi,
İcra dosyasına gönderilen kesinti tutarları,
Borcun güncel kapak hesabı ile varsa dosya kapanış kaydı,
Kesintinin nafaka, kamu alacağı veya olağan bir özel hukuk borcuna dayanıp dayanmadığı.

İcra dairesinin kanuna aykırı veya olaya uygun olmayan işlemine karşı icra mahkemesine şikâyet yolu gündeme gelebilir. İcra ve İflâs Kanunu’nun 16. maddesinde genel şikâyet süresi, işlemin öğrenilmesinden itibaren yedi gündür. Ancak bir hakkın yerine getirilmemesi, işlemin sürüncemede bırakılması veya her ay tekrarlanan kesinti gibi durumlarda süre değerlendirmesi farklılaşabilir. Bu nedenle “nasıl olsa her zaman başvurabilirim” varsayımıyla beklenmemelidir.

Sık sorulan sorular

İki ayrı icra dosyası varsa maaşın yarısı kesilir mi?

Olağan hacizler bakımından hayır. Dosyalar sıraya alınır; öndeki haciz bitince sonraki dosyanın kesintisi başlar. Nafaka gibi özel alacaklar ayrıca değerlendirilir.

Maaş haczi asgari ücrette de uygulanır mı?

4857 sayılı İş Kanunu kapsamındaki aylık ücret için kanunda asgari ücret düzeyindeki geliri tümüyle haciz dışında bırakan genel bir kural bulunmamaktadır. Olağan borçta dörtte bir kuralı uygulanır. Cebrî İcra Kanunu Taslağı’ndaki farklı oranlar henüz yürürlükte değildir.

Borç bittiği hâlde kesinti devam ederse ne yapılmalıdır?

İcra dosyasından güncel hesap ve kapanış durumu kontrol edilmeli, işverene gönderilen haczin kaldırılması yazısı araştırılmalıdır. Fazla kesinti varsa işveren ve icra dairesindeki ödeme tarihleri karşılaştırılmalı; gerekli hâlde gecikmeden şikâyet veya iade yolu değerlendirilmelidir.

İşten ayrılınca maaş haczi silinir mi?

İşten ayrılma borcu ve icra dosyasını sona erdirmez. Mevcut işveren iş ilişkisinin sona erdiğini icra dairesine bildirir. Borçlu başka bir işyerinde çalışmaya başlarsa yeni işverene ayrıca haciz yazısı gönderilmesiyle kesinti yeniden uygulanabilir.

İcra dosyasını nereden görebilirim?

Tarafı olunan icra dosyaları e-Devlet üzerinden UYAP Vatandaş Portal bağlantısıyla görüntülenebilir. Bununla birlikte dosyadaki güncel kapak hesabı, haciz sıra bilgisi veya henüz sisteme işlenmemiş yazışmalar için ilgili icra dairesinden ayrıca bilgi alınması gerekebilir.

Sonuç

Maaş haczinde tek başına “yüzde 25” bilgisi her soruyu çözmez. Önce gelirin çalışan ücreti mi yoksa emekli aylığı ya da başka bir ödeme mi olduğu; borcun olağan alacak, nafaka veya kamu alacağı niteliği; birden fazla haczin bulunup bulunmadığı ve işverene gönderilen yazının kapsamı belirlenmelidir. 4857 sayılı İş Kanunu kapsamındaki işçinin olağan borcunda temel oran dörtte birdir ve birden fazla olağan haciz sıraya girer. Kamuoyundaki yeni oran tartışmaları ise şimdilik Cebrî İcra Kanunu Taslağına aittir.

Bu yazı genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Gelirin türü, borcun niteliği, haciz tarihi, borçlunun statüsü ve dosyadaki kararlar sonucu değiştirebilir.

Kaynaklar

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki mütalaa niteliği taşımaz. Mevzuat ve içtihat değişebilir; somut durumunuz için belgeleriniz üzerinden değerlendirme yapılması gerekir.